Өз адалдық қосымшаңыз ба, ортақ па: мекемеге қайсысы тиімдірек

Ерте ме, кеш пе, кофехана немесе шағын желі иесі ойланады: өз қосымшамызды жасасақ қайтеді? App Store-да өз белгішесі, адалдық картасы, хабарландырулары және «бізде де бәрі үлкен компаниялардағыдай» деген сезім болсын. Бұл ойды түсінуге болады, кейде ол шынымен де орынды. Бірақ кафеге арналған қосымшаны әзірлеуге тапсырыс бермес бұрын үш сұраққа шынайы жауап берген жөн: қолдауын қоса есептегенде ол қанша тұрады, оны кім орнатады және бір жылдан кейін оны кім жаңартып отырады.

Төменде бизнеске арналған жеке адалдық қосымшасы неден тұратынын, ортақ қосымшаның одан айырмашылығы неде екенін және қандай жағдайда жеке қосымша бәрібір тиімдірек болатынын талдаймыз.

«Өз қосымшаңыз» дегенге шын мәнінде не кіреді

Сырттай қарағанда адалдық қосымшасы картасы бар бір ғана экран сияқты. Іс жүзінде ол өзара байланысты бірнеше бөліктен тұрады, әрқайсысын жасап, тексеріп, кейін қолдап отыру керек:

• қонақтарға арналған қосымша — iPhone және Android үшін екі нұсқа;
• сервер мен дерекқор — қонақтар, келулер, штамптар мен сыйлықтар сақталатын орын;
• телефон нөмірімен кіру — әдетте SMS-код арқылы, ал әр SMS ақылы;
• касса құралы — қызметкер онымен келуді белгілеп, сыйлық береді; оған қоса жалған штамп жинаудан қорғаныс керек, әйтпесе штампты скриншотпен де алуға болады;
• мекеме иесіне арналған панель — статистика, қонақтар тізімі, карта баптаулары;
• хабарландырулар — қонақ сыйлығының дайын екенін білуі үшін;
• App Store мен Google Play-ге жариялау — әзірлеуші аккаунттары, дүкен тексеруінен өту, құпиялылық саясаты;
• дербес деректермен жұмыс — ҚР «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңына сәйкес.

Мердігер «қосымшаны бір айда жасап береміз» деп уәде етсе, осы тармақтардың қайсысы бағаға кіретінін нақтылап алған жөн. Көбіне қысқа мерзімнің артында тек біріншісі ғана тұрады.

Қанша тұрады және қанша уақытта жасалады

Нақты бағаны Сіздің техникалық тапсырмаңызға қарай тек мердігер айта алады, бірақ сандардың шамасы белгілі. Әдетте кассасы мен басқару панелі бар адалдық қосымшасы — бірнеше айлық жұмыс, көбіне жарты жылға жуық, ал бюджеті бес миллион теңгеден басталады. Мәзірі, алдын ала тапсырысы және жеткізуі бар қосымша көп жағдайда айтарлықтай қымбатқа түседі. Сіздің брендіңізбен шығатын шаблондық шешімдер нөлден әзірлеуден арзан, бірақ шаблонға не салынса, дәл соны ғана істей алады.

Бұл — әлі бастамасы ғана. Қосымша жарияланғаннан кейін де шығындар тоқтамайды:

• жаңартулар. Apple мен Google жүйелердің жаңа нұсқаларын үнемі шығарып, қосымшаларға қойылатын талаптарды өзгертіп отырады. Ешкім жаңартпайтын қосымша уақыт өте келе қате бере бастайды немесе дүкен ережелеріне сай болмай қалады;
• сервер, SMS және әзірлеуші аккаунттары — ай сайынғы және жыл сайынғы төлемдер;
• қателер мен кезекшілік. Сенбі күні таңертең касса штамп қоймай қалса, оны біреу дүйсенбіде емес, бүгін жөндеуі керек;
• жетілдірулер. Жарты жылдан кейін механиканы өзгерткіңіз немесе жаңа мүмкіндік қосқыңыз келеді — бұл да қайтадан әзірлеушілердің жұмысы.

Қарапайым мысалмен есептеп көрейік. Әзірлеуге 5 000 000 ₸ жұмсалды делік — бұл жоғарыда айтылған бағаның төменгі шегі. BonusBoss ортақ қосымшасына жазылым айына 5 000 ₸‑ден бастап тұрады, яғни жылына 60 000 ₸‑ден бастап. Мұндай бағамен бес миллион — 80 жылдан астам жазылым. Нақты баға мекемелер санына байланысты, бірақ желіңіз үшін жазылым, айталық, айына 35 000 ₸ (жылына 420 000 ₸) болса да, бес миллион 12 жылға жуық уақытқа жетер еді — оның үстіне бұл есепте өз қосымшаңызды қолдау шығыны ескерілмеген.

Уақыттың да өз құны бар. Жарты жыл әзірлеу — Сізде адалдық бағдарламасы да, қонақтар туралы деректер де болмайтын жарты жыл.

Басты сұрақ: оны кім орнатады

Ақша — жеке қосымшаның ең үлкен мәселесі емес. Ең үлкені — орнату саны.

Өзіңізді қонақтың орнына қойып көріңіз. Ол Сізге аптасына екі рет кофе алуға соғады. Осы үшін бөлек қосымша орнатуға, онда аккаунт ашуға және оның бар екенін есте сақтауға санаулы адам ғана дайын. Әдетте бір кофехананың қосымшасын ең адал қонақтар орнатады — онсыз да Сізге тұрақты келіп жүргендер. Қалғандары кассада сыпайы бас изейді де, өтіп кетеді.

Көңілсіз көрініс шығады: Сіз онсыз да өзіңізді жақсы көретін қонақтарды марапаттау үшін миллиондар жұмсадыңыз, ал жиірек көргіңіз келетін қонақтарға бағдарлама жетпей қалды. Мұны түзеу үшін орнатуды ілгерілетуге тура келеді: кассирлерден қосымшаны әр қонаққа ұсынуды сұрау, парақша басып шығару, орнатқаны үшін бонус ойлап табу. Бұл — тағы бір бюджет әрі командаға тағы бір міндет.

Мәселенің екінші жағы да бар. Қонақ аптасына бір рет пайдаланатын қосымша телефон жадын тазалағанда бірінші болып өшіріледі.

Ортақ қосымша: барлық мекемеге біреу

Ортақ адалдық қосымшасы басқаша құрылған. Қонақтарға арналған қосымша біреу, мекемелер көп, әр бизнестің өз шарттарымен өз картасы бар — бірнеше нүктесі бар желіде ол ортақ. Қонақ қосымшаны бір рет орнатады да, кейін оған қосылған кез келген мекемеде штамп жинай береді. Картаны қонақтың телефонына көшірудің басқа жолдарын — Wallet пен кассадағы телефон нөмірін — «Клиенттің телефонындағы адалдық картасы» мақаласында салыстырамыз.

BonusBoss мысалында бұл былай көрінеді.

• Қонақ үшін. App Store-дан немесе Google Play-ден жүктелетін тегін қосымша, телефон нөмірі мен SMS-кодпен кіру, құпиясөзсіз. Барлық қатысушы мекемеге бір жеке QR. Қосымшада барлық карталар, ең жақын сыйлық және мекемелердің картадағы орны көрінеді, ал сыйлық дайын болғанда қосымша хабарландыру жібереді. Қонақ қосымшаны басқа мекемеде қолданып жүрсе, оған ештеңе орнатудың қажеті жоқ — Сіздің кассаңызда QR көрсетсе болғаны.
• Мекеме үшін. Өз шарттарыңызбен штамп картасы: сыйлыққа дейін қанша штамп, қандай сыйлық және оның мерзімі қандай — 1 күннен 365 күнге дейін немесе мерзімсіз. Касса қосымшасы қызметкердің смартфонына орнатылады, терминал мен планшет керек емес. Басқару панелі браузерде жұмыс істейді: қонақтар мен келу тарихы, күн бойынша статистика, қонақтарға хабарландыру, кассаға қоятын QR.
• Мекеме иесі үшін. Әзірлеудің қажеті жоқ, іске қосу бір күн алады, Қазақстанның кез келген қаласындағы мекемені қашықтан қосамыз. Жаңартулар мен серверлер платформаның мойнында, деректер Қазақстандағы серверлерде сақталады. Қонақтар санына шектеу жоқ.

Ортақ қосымшаның шынайы кемшіліктері

Ортақ қосымша бәріне бірдей сәйкес келе бермейді, мұны алдын ала білген дұрыс.

• Қосымшалар дүкенінде бренд Сіздікі емес. Қонақ кофеханаңыздың қосымшасын емес, BonusBoss-ты орнатады. Ішінде — өз шарттарыңызбен өз картаңыз, бірақ телефон экранында логотипіңіз бар бөлек белгіше болмайды.
• Қатарыңызда басқа мекемелер де бар. Қонақ қосымшада карта жұмыс істейтін басқа орындарды да көреді. Керісінше де солай: қосымшадағы картадан қонақ Сізді де таба алады.
• Мүмкіндіктерді платформа анықтайды. BonusBoss-та бұл — штамп картасы. Сізге алдын ала тапсырыс, жеткізу немесе көп деңгейлі бағдарлама керек болса, ортақ қосымша бұл мәселені шешпейді.
• Қонақтың телефон нөмірін көрмейсіз. Мекеме қонақтың атын және оның осы мекемедегі келу тарихын көреді. Қонақтар үшін бұл — қосылуға себеп, ал SMS тарату жоспарлаған мекеме иелеріне панельден жіберілетін хабарландырулармен шектелуге тура келеді.
• Бұл — жазылым. Пайдаланып жүрген кезде — ай сайын төлейсіз. Өз қосымшаңыз Сізге тиесілі, бірақ оның барлық шығыны да өзіңізге түседі.

Салыстыру: өз қосымшаңыз бен ортақ қосымша

Критерий	Өз қосымшаңыз	Ортақ қосымша
Іске қосу мерзімі	Көбіне жарты жылға жуық	BonusBoss-та — бір күн
Бастапқы шығын	Әдетте бес миллион теңгеден бастап	Әзірлеу жоқ; іске қосу және Poster интеграциясы — тегін, жабдық — 0 ₸
Тұрақты шығындар	Қолдау, сервер, SMS, жаңартулар, аккаунттар	Жазылым — айына 5 000 ₸‑ден бастап
Қонақтың орнатуы	Бір мекеме үшін бөлек қосымша	Қосымша бұрыннан болса — ештеңе орнатудың қажеті жоқ
Дүкендегі бренд	Сіздікі	Платформанікі
Мүмкіндіктер	Ақысын төлесеңіз, кез келгені	Платформада бар мүмкіндіктер
Кім жаңартады	Сіз және мердігеріңіз	Платформа

Жеке қосымша қашан орынды

Өз қосымшаңыз — қателік емес, белгілі бір ауқымға арналған құрал. Төмендегі шарттардың басым бөлігі сәйкес келсе, ол орынды:

1. Мықты бренді бар ірі желі. Ондаған нүкте және Сізді атыңыздан танитын, Сіз үшін қосымша орнатуға дайын қонақтар.
2. Қосымша адалдықтан да көп нәрсе істейді. Мәзір, алдын ала тапсырыс, төлем, жеткізу. Сонда карта — мүмкіндіктердің бірі ғана, ал оның құны бүкіл өнімге бөлінеді.
3. Қосымшаны қолдайтын адам бар. Өз IT-командаңыз немесе тұрақты шартпен жұмыс істейтін мердігер, әрі тек әзірлеуге ғана емес, жыл сайынғы жаңартуларға да бюджет бар.
4. Платформаларда жоқ механика керек. Мысалы, төлеммен немесе жазылыммен байланысты бағдарлама.
5. Орнатуға бюджет бар. Жарнама, кассирлерді ынталандыру, орнатқаны үшін бонус.

Бұл Сізге қатысты болмаса — бір кофехана, екі-үш нүкте, өз IT-командаңыз жоқ, — ортақ қосымша әрдайым дерлік арзанырақ әрі жылдамырақ болады. Бұл шешім мәңгілікке де емес. Ортақ қосымшадан бастауға болады: бірнеше айда қанша қонақ қайта оралатынын және қаншалықты жиі келетінін көресіз, ал жеке қосымша керек пе, жоқ па — осы сандарға сүйеніп шешесіз.

Өз мекемеңіз үшін қалай есептеу керек

Әзірлеу шартына қол қоймас бұрын қарапайым есеп жасап көріңіз.

1. Аудиторияны бағалаңыз. Сізде қанша тұрақты қонақ бар және олардың қандай бөлігі Сіз үшін бөлек қосымшаны шынымен орнатады.
2. Қолдауы қоса есептелген бағаны сұраңыз. Мердігер тек әзірлеу бағасын ғана емес, екі–үш жылғы қолдау құнын да атасын.
3. Бірдей мерзім бойынша салыстырыңыз. Бір жақта — өз қосымшаңызды әзірлеу мен қолдау, екінші жақта — сол жылдардағы ортақ қосымшаға жазылым. BonusBoss жазылымы айына 5 000 ₸‑ден бастап тұрады — нақты бағасын өтінімнен кейін айтамыз, ол мекемелер санына байланысты. Толығырақ — баға бетінде.
4. Өтелуін тексеріңіз. Бағдарлама өзін ақтауы үшін қанша артық келу керек екенін өтелу калькуляторы көрсетеді.

Механиканы әлі таңдамаған болсаңыз, «Шағын бизнеске арналған адалдық бағдарламасы: механиканы таңдау» мақаласынан бастаңыз.

Қорытынды

Бизнеске арналған жеке адалдық қосымшасы — бір реттік сатып алу емес, тұрақты жоба: әзірлеу, қолдау, жаңартулар және орнатуды ілгерілету. IT-командасы бар, қосымшасы картадан да көп нәрсе істей алатын ірі желі үшін ол өзін ақтауы мүмкін. Ал жалғыз кофехана, наубайхана немесе салон үшін, әдетте, ақталмайды: ақша кодқа кетеді, ал бағдарлама қонақтарға баяу жетеді.

Ортақ қосымша бұл мәселелерді шешеді. Қонақ барлық қатысушы мекемеге бір қосымша орнатады, ал Сіз өз картаңызды, өз қонақтарыңызды және өз статистикаңызды аласыз — әзірлеусіз әрі бір күнде. Кофеханада бұл қалай жұмыс істейтінін қараңыз немесе өтінім қалдырыңыз — жұмыс күні ішінде қоңырау шаламыз.